Bài 2: Luyện nét cơ bản

[LeHai]

BÀI 2 : LUYỆN CÁC NÉT CĂN BẢN

* Mục đích : Giúp cho người học bước đầu là quen với cách cầm bút, vận bút.
* Yêu cầu : Viết đúng theo những nét mẫu, và viết nhiều lần.

1. Những điều cần biết trước khi thực hành môn thư pháp
+ Nhận thức
+ Ổn định nội tâm, khiêm tốn học hỏi
2. Chuẩn bị dụng cụ
Văn phòng tứ bảo
(bút, nghiên, giấy, mực)

3. Thực hành

Cách cầm bút và tư thế viết
a. Tính năng cây bút lông
_ Bút lông gồm 2 phần : Phần đầu bút và phần cán bút

- Cán bút chia làm 3 phần: Phần trên, phần giữa và phần cận (gần đầu bút). Tùy theo thói quen và tùy theo cách cầm bút người viết có thể sử dụng phần nào cũng được.
- Đầu bút cũng chia làm ba phần: Phần đầu bút, lưng bút và cả bút. Khi viết chữ nhỏ phải sử dụng đầu bút, khi viết chữ to hoặc các điểm nhấn thì sử dụng lưng bút, khi viết chữ to hơn hoặc để vẽ các nét đậm, mạnh, cưng thì sử dụng cả đầu bút

b. Cách cầm bút
- Có hai cách cầm bút cơ bản:
+ Bằng không còn gọi là bằng gân – hoặc gọi là Không thủ pháp (không chạm tay vào cán bút vào mặt phẳng của bàn hoặc nền).

+ Bằng thịt còn gọi là bằng nhục – hoặc gọi là Nhục thủ pháp (cạnh bàn tay cầm bút hoặc ngón út tì lên mặt phẳng để tìm thế cân bằng cho nét chữ không bị run.

· Khác với cách viết thư pháp chữ Hán phải cầm bút bằng gân vì hướng viết từ phải sang trái nên nếu để tay chạm giấy sẽ làm nhòe chữ kế bên nên người nhập môn thư pháp sử dụng cách nào cũng được, miễn sao mình làm chủ được ngọn bút và thể hiện được ý nghĩ của mình mong muốn.

c. Tư thế viết
Có nhiều tư thế viết tùy theo hoàn cảnh và loại hình cần thực hiện.
+ Ba tư thế chính:
- Sử dụng bàn (ngồi viết)

- Sử dụng bàn không ghế (đứng viết)

- Sử dụng bàn thấp không ghế (ngồi xếp bằng)

+ Ngoài ra, còn có các tư thế khác : bò nghiên, quỳ gối, đứng viết trên vách.

d. Tập viết một số nét cơ bản
Trước khi tập viết một số nét căn bản, người tập nên thực hành việc kẻ carô bằng cọ lông để luyện việc điều khiển ngọn bút, sao cho các nét cùng nhỏ đều hoặc lớn đều: từ chậm đến nhanh, nét vẽ không bị run hoặc cong lệch.

Sau khi điều khiển được cọ lông qua việc kẻ carô, người học cần luyện những nét bút đầu tiên với một số nét căn bản sau: nét hoành (ngang), nét tung (sổ), nét chéo, nét cung và nét tròn.

1.Nét hoành (ngang) : Viết theo chiều thuận từ trái sang phải, mạnh ở nét hạ bút đầu tiên (nét đậm – ức), kéo nhanh bút (tốc) tạo thành nét thanh nhỏ, cuối cùng nhấn bút (ức). Yêu cầu phải luyện đến khi đường ngang phải thẳng đẹp.

2.Nét tung (nét sổ): Tương tự cách viết nét ngang, viết từ trên xuống. Yêu cầu phải luyện đến khi nét thẳng đứng.

* Mục đích luyện hai nét này nhằm luyện tập tạo sự tương phản giữa nét đậm và nét thanh của các chữ sau này.

3. Nét phớt : mạnh ở nét hạ bút sau đó kéo nhanh ngang và buông bút, tạo sự tự nhiên của nét, có nhiều vết xước ở cuối nét.

4. Nét chéo: Tương tự như nét tung nhưng cố tình nghiêng trái hoặc nghiêng phải, viết theo hướng từ trên xuống

5. Nét cung : viết tương tự như chữ C. Cách viết ấn mạnh nét đầu và nhỏ dần ở cuối nét.

6. Nét tròn : Cũng như các đường nét trên, nét tròn cần tạo ra nét to nhỏ tương phản nhau, không yêu cầu hồi bút hoặc nhấn mạnh ở cuối nét.

7. Nét vòng : đây là nét luyện các đường cong theo ý muốn. Yêu cầu tạo nét đậm, nét thanh tương tự nét sổ và ngang nhưng viết nhanh hơn trên đoạn đường dài hơn, và kết hợp với lối xoay cườm tay hoặc xoay đầu bút, nên tạo ra những vết xước.

7 nét căn bản cho người mới bắt đầu nhập môn thư pháp chữ Việt

Trên là một số nét căn bản, chủ yếu là những nét cong và thẳng. Luyện những nét này giúp các bạn làm quen và sử dụng bút lông mực xạ một cách thuần phục, tránh sự lúng túng khi bắt tay vào viết chữ.

Học viên cố gắng luyện đường bút cho thật nhiều, đến khi nào thực hiện được những đường nét đậm lợt, tối sáng hòa hòa hợp nhau. Được như vậy xem như bạn đã thành công bước đầu trong việc làm quen với bút lông và mực xạ.


Bài tập
Trên cơ sở các nét căn bản, anh/chị thử viết các mẫu tự trong bảng chữ cái. (lưu ý : chỉ dựa vào các nét căn bản)

[phongvan]

PHƯƠNG PHÁP LUYỆN CHỮ
Có rất nhiều phương pháp để luyện chữ, nhưng theo kinh nghiệm của chúng tôi thì có ba phương pháp dưới đây bạn có thể chọn cách luyện chữ cho mình: Vay chữ, chuyển chữ, độc lập.
1.Vay chữ: Bạn có thể chọn mẫu chữ của một thư pháp gia mà bạn yêu thích, sau đó tập theo cách viết và đường nét của họ, cũng như định hình luôn phong cách của bạn theo lối chữ bạn chọn. Cách này khá đơn giản và phổ biến. Chú ý khi chọn chữ bạn nên quan sát phân tích những đặc điểm, tính chất, kết cấu của chữ (cao, thấp, dày mỏng, các chữ liên kết thoáng hay hẹp, nét chữ góc cạnh hay tròn đầy…) Qua đó bạn có thể luyện thêm kỹ năng phân tích.
Có một phương pháp gọi là “lâm thiếp”mà Trung Quốc đã sử dụng, bạn chọn chữ của một nhà thư pháp và kẽ phần viền của chữ rồi dùng bút lông đồ bên trong lòng chữ. Hoặc bạn kê một tờ giấy mỏng bên trên chữ mẫu và viết theo nét mờ mờ mà bạn nhìn thấy xuyên qua lớp giấy. Sau đó bạn có thể nhìn chữ tự viết mà không cần đồ lại. Điều quan trọng khi lâm thiếp là làm sao bạn nắm bắt được kỹ thuật dụng bút của tác giả và viết được cái thần của chữ bạn đang tập theo.
2.Chuyển chữ: Trước khi định hình phong cách của mình, bạn vay theo chữ của các nhà thư pháp khác một thời gian, sau đó tổng hợp lại những kinh nghiệm và tìm cho mình một phong cách riêng, bạn có thể vay chữ của nhiều người. Nên nhớ khi tập theo chữ của ai phải tập cho xong, không nên sớm chiều thay đổi. Khi bạn nắm được các nguyên tắc và đặc điểm của nhiều lối chữ khác nhau, bạn có thể tự tạo một phong cách đặc thù cho mình và không trùng lập. Cái khó ở điểm là làm sao kết hợp khéo léo nhiều phong cách với nhau cho tự nhiên và uyển chuyển, tránh trường hợp râu ông này cắm cằm bà kia.
3. Độc lập: Ngay từ đầu bạn có thể quan sát học hỏi và tự luyện chữ theo phong cách riêng của mình. Sau đó từ phong cách này bạn sẽ hoàn thiện dần nét chữ theo thời gian và kinh nghiệm. Cách này có thể đưa bạn đến một đỉnh cao riêng, bạn có một nét chữ đặc trưng nếu như bạn có tiềm năng thư pháp bẩm sinh. Nếu kiến thức không đầy đủ, nhận định không chính chắn, cách luyện này có thể dẫn bạn đi sai đường và dễ gây ngộ nhận. Sau này bạn có muốn sửa chữ lại cũng khó.
Khi mới bắt đầu tập luyện, bạn nên luyện các nét căn bản cho thật vững vàng, sau đó bạn luyện từng ký tự. Khi đã thuần thục các ký tự, bạn tập ráp từng ký tự với nhau thành một chữ, hai chữ, ba chữ…(Lúc này bạn chú ý đến chương pháp, các chữ kết hợp với nhau sao cho hài hòa đẹp mắt). Tiếp theo bạn tập viết một câu thơ, hai câu và nhiều hơn…Bạn nên tập luyện theo từng bước, đừng nóng vội để thể hiện mình quá sớm (Dục tốc bất đạt).
Trích Thư pháp Việt lý thuyết và thực hành.

[TâmNhẫn]

Độc hoa cả mắt rồi mà vẫn thích .....đọn giản chỉ là sở thích có 5% là đam mê

[lamthanhphong]

nghe có vẻ hơi khó nhỉ,bắt đầu học thôi

[dothuylinh]

cho e hỏi muốn trở thành người viết thư pháp giỏi thì làm thế nào ạ?

[dothuylinh]

để làm được như vậy thì có mất nhiều thời gian ko ạ?

[tranthanhnhuong]

Nhẫn nại sẽ thành công.

[vantoanbkdn]

củng hơi khó đấy
đố với người mới bắt đầu viieets thư pháp thì củng khó đấy các bạn ah

[lephungdan]

5% là sở thích, 95% là đam mê.

5% là năng khiếu, 5% là duyên số, 90% là nổ lực cố gắng.

Học thôi, 20 30 năm rồi tính đến chuyện vẽ đẹp hay không. Viết chữ thì từ từ đến khi nào mình cảm thấy đẹp thì mới gọi là vừa đạt.

[phonhacthanhtranh]

mình thấy bên Hồn chữ Việt phần các nét cơ ản có đề cập kĩ lưỡng hơn.Mượn lời ĐĂng Học gửi lên đây cho các bạn cùng tham khảo
3. Lộ Phong: Là phương pháp điều khiển ngọn bút sao cho phần khời bút và thâu bút để lộ rõ phần nhọn của bút. Ứng dụng nhiều trong các nét móc. (lộ là thể hiện ra, phong nghĩa là ngọn bút)
Attachment:

28 lo phong a.JPG [ 25.4 KB | Viewed 58 times ]

Phần khởi bút của một nét có dạng nhọn, Đưa ngọn bút di chuyển theo hướng của nét và chàm từ từ và đều đặn vào mặt giấy sẽ tạo một nét nhọn tự nhiên từ nhỏ đến lớn và ngược lại cho phần thâu bút, rút bút từ từ và đều khỏi mặt giấy.

Attachment:
28 lo phong b.JPG [ 22.02 KB | Viewed 58 times ]

Nét cơ bản để luyện tập lộ phong
4. Tàng Phong: Là phương pháp điều khiển ngọn bút sao giấu đi phần nhọn của ngọn bút, khi viết phải hồi bút như viên bút nhưng nét tạo ra không tròn mà hơi có góc cạnh. Đây là Bút pháp khó nhất, khi viết hoàn chỉn nét tàng phong sẽ giống như chữ Nhất của Trung Hoa mà ai muốn kuyện tập thư pháp phải khổ luyện rất lâu. Ứng ụng tàng phong vào những nét sổ nét ngang thì trông nét sẽ đầy đặn mạnh mẽ và uy lực.

Attachment:
27 tangphong a.JPG [ 25.37 KB | Viewed 58 times ]

Phần khởi bút của nét không để lộ phần nhọn của ngọn bút và tạo ra góc cạnh cho nét

Attachment:
27 tangphong b.JPG [ 23.66 KB | Viewed 57 times ]

đặt ngọn bút chạm nhẹ vào mặt giấy

Attachment:
27 tangphong c.JPG [ 25.19 KB | Viewed 57 times ]

Hồi bút theo hướng ngược lại của nét và đưa bút lên cao

Attachment:
27 tangphong d.JPG [ 24.12 KB | Viewed 57 times ]

dùng ngọn bút tạo một cạnh tròn vừa đủ, đừng để cạnh tròn quá dài

Attachment:
27 tangphong e.JPG [ 23.77 KB | Viewed 57 times ]

Đặt cạnh bút nằm xuống mặt giấy theo hướng xéo và nhấn mạnh, khi đặt cạnh bút nằm xuống, chú ý không rút bút thấp xuống dưới nét

Attachment:
27 tangphong f.JPG [ 23.77 KB | Viewed 56 times ]

Khi đặt cạnh bút nằm xuống mặt giấy và nhấn mạnh thì phần buông bút sẽ tạo ra một cạnh tròn khác và kéo cạnh bút sang phải, hơi nhấc nhẹ bút cho dễ di chuyển đồng thời tạo phần khởi bút to hơn bần hành bút.

Attachment:
27 tangphong g.JPG [ 22.77 KB | Viewed 56 times ]

kéo cạnh bút sang bên phải

Attachment:
27 tangphong h.JPG [ 21.15 KB | Viewed 56 times ]

đến điểm thâu bút, nét có thể ngang hoặc có thể hơi gợn cong.

Attachment:
27 tangphong i.JPG [ 21.6 KB | Viewed 56 times ]

Đưa bút đến điểm thâu bút,

Attachment:
27 tangphong j.JPG [ 21.29 KB | Viewed 56 times ]

giữ cạnh bút nằm xéo tạo một đường xéo phần cuối nét

Attachment:
27 tangphong k.JPG [ 22.33 KB | Viewed 56 times ]

Rút cạnh bút đứng lên từ từ và chỉ còn ngọn bút tiếp xúc với mặt giấy, sau đó hối bút xuống dưới và ngược trở lại hướng khởi bút

Attachment:
27 tangphong l.JPG [ 23.47 KB | Viewed 56 times ]

Kết thúc nét và tạo phần thâu bút to hơn phần hành bút

Attachment:
27 tangphong m.JPG [ 24.77 KB | Viewed 56 times ]

Nét cơ bản để tập tàng phong, nét tàng phong có thể ngang theo hình mẫu hoặc hơi gợn cong



THEO HON CHU VIET.COM