LeHai
06-03-2009, 04:11 PM
Viết chữ Thư Pháp có thể khẳng định hầu hết các nhà thư Pháp đều coi là 1 nghệ thuật nhưng có nhiều người không am hiểu mấy về bộ môn nghệ thuật này cũng cầm bút viết nên các tác phẩm ""bất hủ"". Xin trích 1 bài từ báo Quảng Nam cho mọi người cùng nhau suy ngẫm:
Từ nhiều năm nay, “Thư pháp chữ Việt” xuất hiện ở miền Nam rồi lan dần ra miền Bắc. Các “nhà thư pháp Việt” viết loằng ngoằng, méo mó bằng bút lông, mực Tàu... những bài thơ, câu thơ, những châm ngôn, tục ngữ Việt mà mình yêu thích lên giấy hồng điều, giấy rô-ky khổ lớn, rồi tặng nhau. Nhưng đó có thực sự là “thư pháp”?
http://img.photo.zing.vn/file_uploads/gallery/w642h/q42008/2009/03/06/04/35721236330109.jpg
Viết và bày bán “thư pháp chữ Việt” trên đường phố Tam Kỳ.
Nhiều nhà thơ còn in những trang thư pháp vào tập thơ mới xuất bản của mình, coi như những minh họa cho thêm phần “sang trọng”. Trong các dịp Festival Huế từ năm 2000 đến nay, các “nhà thư pháp” đều mở những gian trưng bày thư pháp Việt, rồi ngồi viết “thư pháp Việt” trên giấy, trên gỗ, trên gốm… để tặng (hoặc bán) cho khách thăm quan. Có người còn “thư pháp” cả Truyện Kiều (Nguyễn Du) bằng chữ quốc ngữ dài mấy trăm mét giấy, và được báo giới ca ngợi là một “công trình văn hóa”. Ở nhiều ki-ốt văn hóa phẩm thấy bày bán những bức “thư pháp chữ Việt” viết các chữ Phúc, Nhân, Lễ, Nghĩa... Nhiều nhà xuất bản còn xuất bản lịch “thư pháp chữ Việt” viết về 14 lời răn của Phật... Ngay ở Quốc Tử Giám (Hà Nội), nơi văn hóa tôn nghiêm nhất của đất nước, người ta cũng mở các quầy bán thư pháp chữ Việt cho du khách. Nghĩa là “thư pháp chữ Việt” cũng có người ngộ nhận nên vẫn có nhu cầu, đã đến lúc cần làm sáng tỏ.
Hẳn nhiên, tất cả những “trò chơi viết chữ“ đó đều do ý thích của từng người. Có người “trưởng giả học làm sang”, cũng có người chưa hiểu nên bắt chước. Từ lâu, các học giả, các nhà văn, giáo sư ngôn ngữ có danh ở nước ta không ai công nhận “thư pháp chữ Việt” là một nghệ thuật. Có lần ở Huế, người ta tổ chức cuộc triển lãm “thư pháp thơ Bùi Giáng”. Tôi và cố nhà thơ Thái Ngọc San đến xem. Anh Thái Ngọc San đố tôi đọc những câu thơ Bùi Giáng đóng khung sơn son thếp vàng treo trên tường, tôi chịu, không sao đọc được hết câu thơ. Cuối cùng phải lấy cuốn “Thơ Bùi Giáng” ra tra, mới biết đó là câu thơ nào (!). Tôi nghĩ, linh hồn thơ Việt ở trong từng con chữ mà ký tự la-tinh Alexandre de Rhodes đã sáng tạo ra hàng trăm năm nay, chứ không ở cách viết phóng túng kiểu như vậy. Tôi cho rằng kiểu viết chữ Việt như thế là phản văn hóa, phản ngôn ngữ. Thuở nhỏ, thầy dạy chúng tôi tập viết chữ Việt rất kỹ. Trò nào mà viết cẩu thả bị thầy đánh thước vào mu bàn tay đau điếng. Thầy bảo: “Nét chữ thể hiện tính nết con người. Em nào viết chữ không ra hồn thì khó mà thành người tử tế được!”.
Theo tôi hiểu, thư pháp là môn nghệ thuật viết chữ Hán bằng bút lông, với các kiểu chữ Chân, Thảo, Triện, Lệ truyền thống do các nhà thư pháp Trung Hoa sáng tạo ra từ hàng ngàn năm nay. Cái gốc của thư pháp là chữ tượng hình, viết bằng bộ, bằng nét theo quy định chặt chẽ trong một khung chữ. Mỗi chữ Hán như một bức tranh họa hình (họa trong chữ). Viết thư pháp chữ Hán là “nhà thư pháp” phát hiện ra bức tranh đó theo tâm thức của mình bằng những nét bút có thần. Người Trung Quốc cho rằng, thư pháp cũng tùy thời mà tạo chữ, nghĩa là mỗi thời có thể tạo ra cách viết riêng của mình tùy theo tài năng, cảm xúc và nhận thức thời thế... Nhờ thế mà xuất hiện nhiều nhà thư pháp khác nhau, thời nào cũng có. Và chỉ có loại chữ tượng hình như chữ Hán (chữ Nhật, Hàn Quốc, chữ Nôm) mới sản sinh ra nghệ thuật thư pháp. Còn tất cả các loại chữ khác trên thế giới đều không thể “thư pháp” được.
Nhà thơ Hải Trung là một nhà thư pháp chữ Hán có tiếng ở Huế. Hải Trung chỉ viết thư pháp chữ Hán, không bao giờ “thư pháp chữ Việt”. Anh cho rằng, chữ Việt là chữ la-tinh, mỗi ký tự mang nghĩa nhờ âm của ngôn ngữ. Mỗi âm chữ xác định nội dung nghĩa cụ thể, không hề mang tính tạo hình, nên không thể thể hiện bằng lối “thư pháp” được. Cái gọi là “thư pháp tiếng Việt” sẽ làm méo mó, lệch âm chữ Việt. Đó là sự “bắt chước” vô lối. Viết chữ Việt phải viết chân phương, nền nã, chữ ra chữ, dấu ra dấu. Những người viết chữ quốc ngữ đẹp thường được chọn (hoặc thuê) viết bằng khen, quyết định… cho thêm phần trang trọng. Các thế hệ học trò sau này càng ngày viết chữ Việt càng xấu, vì thầy cô giáo không chú trọng dạy viết chữ nắn nót như xưa. Rồi chủ trương “cải cách chữ viết” của Bộ GD-ĐT một thời càng làm cho chữ Việt... thêm xấu. Chữ h, chữ g, chữ k, y… không còn bụng; chữ n, h, l không có nét chân đưa lên... Tất cả những “dị dạng” ấy đã đẩy lùi sự phát triển của chữ Việt nên phải bỏ.
Còn chữ Việt viết láu, viết bay bướm, viết chơi... thường dùng để làm dáng kiểu khi thêu thùa hay tạo nên những tên sách, tít báo cho lạ mắt, nhưng với điều kiện là phải đọc rõ nội dung âm chữ Việt. Nhiều mẫu chữ Việt như vậy cũng được cài đặt trong máy vi tính, nhưng đó không phải “thư pháp”. Trộm nghĩ, có lẽ các “nhà thư pháp chữ Việt” chắc cũng do thú chơi, viết bay bướm chữ Việt rồi nhầm lẫn gọi “thư pháp”. Chơi viết chữ kiểu cách thì ai chơi cũng được, nhưng nếu gọi là “thư pháp” thì nhất quyết không phải. Có nhiều ý kiến đề nghị Bộ GD-ĐT nên có quy định về quản lý cách viết chữ Việt. Chúng tôi nghĩ rằng, chữ Việt là tài sản vô giá của dân tộc, nên rất cần phải có bộ Luật về Tiếng Việt, chữ Việt để bảo tồn văn hóa cho con cháu đời sau. Chủ tịch Hồ Chí Minh, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, các nhà văn Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Tuân... là những nhà trí thức lớn suốt đời ra sức bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt, tại sao chúng ta lại không học theo những tấm gương ấy?
Theo NGÔ MINH - Nguồn: Báo Quảng Nam (http://www.baoquangnam.com.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=9496&Itemid=134)
Từ nhiều năm nay, “Thư pháp chữ Việt” xuất hiện ở miền Nam rồi lan dần ra miền Bắc. Các “nhà thư pháp Việt” viết loằng ngoằng, méo mó bằng bút lông, mực Tàu... những bài thơ, câu thơ, những châm ngôn, tục ngữ Việt mà mình yêu thích lên giấy hồng điều, giấy rô-ky khổ lớn, rồi tặng nhau. Nhưng đó có thực sự là “thư pháp”?
http://img.photo.zing.vn/file_uploads/gallery/w642h/q42008/2009/03/06/04/35721236330109.jpg
Viết và bày bán “thư pháp chữ Việt” trên đường phố Tam Kỳ.
Nhiều nhà thơ còn in những trang thư pháp vào tập thơ mới xuất bản của mình, coi như những minh họa cho thêm phần “sang trọng”. Trong các dịp Festival Huế từ năm 2000 đến nay, các “nhà thư pháp” đều mở những gian trưng bày thư pháp Việt, rồi ngồi viết “thư pháp Việt” trên giấy, trên gỗ, trên gốm… để tặng (hoặc bán) cho khách thăm quan. Có người còn “thư pháp” cả Truyện Kiều (Nguyễn Du) bằng chữ quốc ngữ dài mấy trăm mét giấy, và được báo giới ca ngợi là một “công trình văn hóa”. Ở nhiều ki-ốt văn hóa phẩm thấy bày bán những bức “thư pháp chữ Việt” viết các chữ Phúc, Nhân, Lễ, Nghĩa... Nhiều nhà xuất bản còn xuất bản lịch “thư pháp chữ Việt” viết về 14 lời răn của Phật... Ngay ở Quốc Tử Giám (Hà Nội), nơi văn hóa tôn nghiêm nhất của đất nước, người ta cũng mở các quầy bán thư pháp chữ Việt cho du khách. Nghĩa là “thư pháp chữ Việt” cũng có người ngộ nhận nên vẫn có nhu cầu, đã đến lúc cần làm sáng tỏ.
Hẳn nhiên, tất cả những “trò chơi viết chữ“ đó đều do ý thích của từng người. Có người “trưởng giả học làm sang”, cũng có người chưa hiểu nên bắt chước. Từ lâu, các học giả, các nhà văn, giáo sư ngôn ngữ có danh ở nước ta không ai công nhận “thư pháp chữ Việt” là một nghệ thuật. Có lần ở Huế, người ta tổ chức cuộc triển lãm “thư pháp thơ Bùi Giáng”. Tôi và cố nhà thơ Thái Ngọc San đến xem. Anh Thái Ngọc San đố tôi đọc những câu thơ Bùi Giáng đóng khung sơn son thếp vàng treo trên tường, tôi chịu, không sao đọc được hết câu thơ. Cuối cùng phải lấy cuốn “Thơ Bùi Giáng” ra tra, mới biết đó là câu thơ nào (!). Tôi nghĩ, linh hồn thơ Việt ở trong từng con chữ mà ký tự la-tinh Alexandre de Rhodes đã sáng tạo ra hàng trăm năm nay, chứ không ở cách viết phóng túng kiểu như vậy. Tôi cho rằng kiểu viết chữ Việt như thế là phản văn hóa, phản ngôn ngữ. Thuở nhỏ, thầy dạy chúng tôi tập viết chữ Việt rất kỹ. Trò nào mà viết cẩu thả bị thầy đánh thước vào mu bàn tay đau điếng. Thầy bảo: “Nét chữ thể hiện tính nết con người. Em nào viết chữ không ra hồn thì khó mà thành người tử tế được!”.
Theo tôi hiểu, thư pháp là môn nghệ thuật viết chữ Hán bằng bút lông, với các kiểu chữ Chân, Thảo, Triện, Lệ truyền thống do các nhà thư pháp Trung Hoa sáng tạo ra từ hàng ngàn năm nay. Cái gốc của thư pháp là chữ tượng hình, viết bằng bộ, bằng nét theo quy định chặt chẽ trong một khung chữ. Mỗi chữ Hán như một bức tranh họa hình (họa trong chữ). Viết thư pháp chữ Hán là “nhà thư pháp” phát hiện ra bức tranh đó theo tâm thức của mình bằng những nét bút có thần. Người Trung Quốc cho rằng, thư pháp cũng tùy thời mà tạo chữ, nghĩa là mỗi thời có thể tạo ra cách viết riêng của mình tùy theo tài năng, cảm xúc và nhận thức thời thế... Nhờ thế mà xuất hiện nhiều nhà thư pháp khác nhau, thời nào cũng có. Và chỉ có loại chữ tượng hình như chữ Hán (chữ Nhật, Hàn Quốc, chữ Nôm) mới sản sinh ra nghệ thuật thư pháp. Còn tất cả các loại chữ khác trên thế giới đều không thể “thư pháp” được.
Nhà thơ Hải Trung là một nhà thư pháp chữ Hán có tiếng ở Huế. Hải Trung chỉ viết thư pháp chữ Hán, không bao giờ “thư pháp chữ Việt”. Anh cho rằng, chữ Việt là chữ la-tinh, mỗi ký tự mang nghĩa nhờ âm của ngôn ngữ. Mỗi âm chữ xác định nội dung nghĩa cụ thể, không hề mang tính tạo hình, nên không thể thể hiện bằng lối “thư pháp” được. Cái gọi là “thư pháp tiếng Việt” sẽ làm méo mó, lệch âm chữ Việt. Đó là sự “bắt chước” vô lối. Viết chữ Việt phải viết chân phương, nền nã, chữ ra chữ, dấu ra dấu. Những người viết chữ quốc ngữ đẹp thường được chọn (hoặc thuê) viết bằng khen, quyết định… cho thêm phần trang trọng. Các thế hệ học trò sau này càng ngày viết chữ Việt càng xấu, vì thầy cô giáo không chú trọng dạy viết chữ nắn nót như xưa. Rồi chủ trương “cải cách chữ viết” của Bộ GD-ĐT một thời càng làm cho chữ Việt... thêm xấu. Chữ h, chữ g, chữ k, y… không còn bụng; chữ n, h, l không có nét chân đưa lên... Tất cả những “dị dạng” ấy đã đẩy lùi sự phát triển của chữ Việt nên phải bỏ.
Còn chữ Việt viết láu, viết bay bướm, viết chơi... thường dùng để làm dáng kiểu khi thêu thùa hay tạo nên những tên sách, tít báo cho lạ mắt, nhưng với điều kiện là phải đọc rõ nội dung âm chữ Việt. Nhiều mẫu chữ Việt như vậy cũng được cài đặt trong máy vi tính, nhưng đó không phải “thư pháp”. Trộm nghĩ, có lẽ các “nhà thư pháp chữ Việt” chắc cũng do thú chơi, viết bay bướm chữ Việt rồi nhầm lẫn gọi “thư pháp”. Chơi viết chữ kiểu cách thì ai chơi cũng được, nhưng nếu gọi là “thư pháp” thì nhất quyết không phải. Có nhiều ý kiến đề nghị Bộ GD-ĐT nên có quy định về quản lý cách viết chữ Việt. Chúng tôi nghĩ rằng, chữ Việt là tài sản vô giá của dân tộc, nên rất cần phải có bộ Luật về Tiếng Việt, chữ Việt để bảo tồn văn hóa cho con cháu đời sau. Chủ tịch Hồ Chí Minh, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, các nhà văn Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Tuân... là những nhà trí thức lớn suốt đời ra sức bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt, tại sao chúng ta lại không học theo những tấm gương ấy?
Theo NGÔ MINH - Nguồn: Báo Quảng Nam (http://www.baoquangnam.com.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=9496&Itemid=134)